Weet u wat uw koeien u vertellen?

Koeien zijn de hele dag druk. Ze hebben genoeg tijd nodig om te vreten, te herkauwen en te liggen. Daarnaast wordt er tijd besteed aan het melken, behandelingen en andere managementactiviteiten. Dit alles maakt dat ze een druk schema hebben. Afwijkingen van dit schema kunnen van grote invloed zijn op de winstgevendheid van de kudde. Leer hoe sensoren ons helpen om signalen te begrijpen.

Optimale tijdsbesteding

Koeien in ligboxen besteden 4 tot 6 uur aan vreten, verdeeld over 9 tot 14 maaltijden per dag. Daarnaast herkauwen ze ongeveer 10 uur en liggen ze 12 tot 14 uur, verdeeld over 11 perioden. Dan hebben ze dus zo'n 3 uur per dag over voor ander gedrag, inclusief managementactiviteiten. Herkauwen en ligtijd overlappen elkaar wel enigszins. In totaal besteden koeien ongeveer 16 uur aan een combinatie van herkauwen en liggen. Dit is 7 uur liggend herkauwen, 3 uur staand herkauwen en 6 uur liggen zonder herkauwen. Daarnaast bepaalt de laatste koe die de melkstal verlaat, de totale tijd van het koppel in de melkstal.

Koeien voelen zich het meest comfortabel als ze zelf hun dag kunnen indelen. Dit resulteert in minder stress en een betere productiviteit. Een ligboxenstal succesvol managen betekent dat koeien de tijd en ruimte krijgen voor hun natuurlijke gedrag.
Een Canadees onderzoek laat zien dat een hogere voeropname en melkproductie gekoppeld zijn aan meer tijd aan het voerhek, waarbij koeien vaker vreten, maar in kleinere porties (vergeleken met grote, snelle maaltijden). Dit vreetpatroon is niet alleen goed voor de melkproductie, maar ook voor de gezondheid en efficiëntie van de pens.

Nieuwste generatie sensoren

De nieuwste generatie sensoren, zoals de Nedap Smarttags, monitoren 24/7 de activiteit van individuele koeien, groepen en uw hele veestapel. Dit geldt niet alleen voor de melkgevende groepen, ook droge koeien worden gemonitord. Dit geeft u inzicht in de effecten van uw managementstijl of wijzigingen die u maakt. Idealiter wilt u zoveel mogelijk activiteit van zoveel mogelijk groepen weten. Als u bijvoorbeeld alleen de herkauwtijd voor verse koeien weet, hebt u maar een deel van het totaalplaatje. Het toevoegen van vreettijd en droge koeien zijn al een flinke stap vooruit en geven u meer mogelijkheden om de winstgevendheid van uw veestapel te verhogen.

Droge koeien

Koeien zijn herkauwers en hebben daarom voldoende tijd nodig om te kauwen (vreten en herkauwen). Het is de totale kauwtijd die belangrijk is. Een verminderde herkauwtijd duidt niet per se op een probleem. Het kan ook het gevolg zijn van een aanpassing in het rantsoen.
Het meest voor de hand liggende voorbeeld is toegang tot de weide. Hoewel dit resulteert in een flinke verandering in vreet- en herkauwtijd in vergelijking met kuilvoer, blijft de kauwtijd gelijk. Pas als de totale kauwtijd vermindert, duidt dat op een (gezondheids)probleem bij uw koe. Dit is zichtbaar bij ketose. Ketotische koeien kauwen zo’n 5% minder gedurende de hele droogstand. Dit benadrukt nogmaals het belang van zowel de vreet- als herkauwtijd, ook voor de droge koeien.

Elke veestapel is anders, ook individuele groepen binnen een veestapel. Wat in de ene veestapel werkt, hoeft niet per se te werken in de andere veestapel. Het is de kunst om er snel achter te komen of een verandering in het management uitpakt zoals verwacht.

De nieuwste generatie sensoren geeft u inzicht in de activiteiten van uw koe. Nu is het aan u: hoe kunt u dit als veehouder gebruiken om de winstgevendheid van uw boerderij te verbeteren?